Pyxis verdwijnt even uit vitrinekast van kerk

Door BETTIE ARENDS


VARIK - De Heilige Petrus en Pauluskerk in Varik staat in het licht. Het gebouw bestaat 125 jaar en de 320 parochianen zijn trots. Tijd voor een glaasje citroenbrandewijn.

De verlichte Heilige Petrus en Pauluskerk in Varik in de avondschemering. - Foto: Raphaël Drent

Placemats, 23 stuks, hangen zondagmiddag aan een lijntje in dorpshuis Toevershof in Varik. Op elke placemat staat een foto met een link naar het kerkkoor van de Heilige Petrus en Pauluskerk. De foto's worden bij opbod verkocht ten bate van het onderhoudspotje. Zuster Desiree ('bouwjaar 1930', zegt ze) is de bedenker van de actie. De foto's worden gepresenteerd onder begeleiding van een lied, met als tekstschrijfster wie anders dan deze zuster Desiree, die zelf van 1979 tot januari dit jaar het dirigentenstokje van het koor hanteerde.

Terwijl het glaasje citroenbrandewijn op haar staat te wachten, neemt ze op het podium de leiding. Als een van de zes zangers te vroeg inzet, wordt hij door haar terechtgewezen.

Het gebouw van de katholieke kerk in het dorp bestaat 125 jaar, reden voor een feestje voor de 320 parochianen. De kerk staat al vanaf vrijdag in het licht. "Dit zouden we altijd wel willen, maar dat zou heel duur zijn. Nu kan het door sponsoring", vertelt Maria Rutten, die behalve in het kerkkoor ook in de redactie van het mededelingenblad zit.

's Ochtends is er een eucharistieviering geweest, waarbij monseigneur De Korte en deken Zegveld voorgingen. Voorin de kerk praten mensen rond half twaalf nog wat na.

Koos Gelens (62) weet alles van de historie van de kerk en zijn kunstschatten. "Ja," zegt hij, "het is opmerkelijk dat zo'n kleine parochie zo'n grote kerk heeft." Dit heeft te maken met de verwachte toeloop van steenfabrieksarbeiders in Heesselt in de tijd dat de kerk werd gebouwd, halverwege de negentiende eeuw. De architect is de Duitser Alfred Tepe, een volgeling van Cuypers. Ook de kerk in Beesd en vele kerken langs de Rijn zijn van zijn hand.

Na een lange periode van armoede, er is een tijd geweest dat Varik tot de drie armste parochies van het bisdom Utrecht behoorde, werd de bouw mogelijk door een schenking van Rijk van den Dungen. Deze rijke boer uit Est schenkt 'om moverende redenen' 67.380 gulden voor kerk en pastorie. De parochie is in één klap boven Jan. Door goed beheer van de gelden en doordat de kerk nu monument is, is er nog steeds voldoende.

Gelens haalt de Pyxis uit de vitrinekast. Het zilveren, gedeeltelijk vergulde doosje, verdwijnt in zijn binnenzak.

Later haalt hij het tijdens zijn lezing over de geschiedenis van de kerk tevoorschijn. Het voorwerp stamt uit 1572 en heeft een crucifix als kroontje. 'Hic est panis de celo descendit' staat op het kleinood, waarmee een priester vroeger een hostie naar zieken bracht. Vanaf dinsdag is het weer te zien in het Streekmuseum in Tiel.

De verkoop van placemats brengt 250 euro op.