Afgelopen zaterdag schreef Leon van de
Weygaert op deze pagina onder de kop 'Huiseigenaar is geen profiteur maar
melkkoe' dat de overheid huiseigenaren uitmelkt. Hij stelde dat het tijd wordt
dat de overheid meer voor huiseigenaren gaat doen.
In zijn betoog vallen wel een paar gaten te schieten. Zo stelt hij dat huurders
geen eigenaarsdeel van de OZB hoeven te betalen. Dat is niet juist. Ook
verhuurders krijgen een aanslag voor de WOZ-waarde. Die berekenen zij gewoon
door in de huur. Dat geldt ook voor polderlasten, verzekeringspremies,
rioolrechten, het onderhoud, de beheerskosten (de kosten van de verhuurder) enz.
Bovendien zit in de huurprijs ook de betaalde BTW bij de bouw. En een verhoging
van de WOZ betekent ook voor huurders een lastenverzwaring. Overdrachtsbelasting
wordt niet door de eigenaar van een huis betaald maar door de koper.
En de stelling dat alleen huiseigenaren een emotionele binding met hun woning
hebben gaat niet op. Ook huurders zijn verbonden met hun huis, getuige het feit
dat het overgrote deel er goed voor zorgt en er allerlei verbeteringen in
aanbrengt. Dit tot grote tevredenheid van de verhuurders, mede omdat tot aan de
wijziging van de Huurwet in 2003 verhuurders geen enkele vergoeding voor die
verbeteringen hoefden te geven bij het verlaten van het huis. Dit in
tegenstelling tot eigenaren die verbeteringen uitbetaald zien bij verkoop.
In ieder geval in één opzicht wordt de huiseigenaar bevoordeeld. Hij kan de
betaalde rente voor de hypotheek van zijn inkomen aftrekken en profiteren van de
progressieve belastingheffing. Dat wil zeggen: des te hoger het inkomen des te
groter de teruggave. Terwijl de huurder de betaalde rente van de hypotheek waar
zijn huis mee gebouwd is niet kan aftrekken en dus altijd financieel in het
nadeel is.
De gedebiteerde stelling dat huiseigenaren mee moeten betalen aan de huren is
net zo'n onzin als de uitspraken van verhuurders dat de huur omhoog moet omdat
zij geld moeten hebben om huizen te kunnen bouwen. Nee, de verkopende partij
hanteren het dit argument om de prijs hoog te kunnen houden en de verhuurders
gebruiken het argument om de huur te kunnen verhogen. In ieder geval heb ik nog
nooit enig concreet bewijs van die stellingen gezien.
Ook Van de Weygaerts stelling dat gemeenten de grondprijzen omhoog krikken klopt
niet. Immers, de meeste grond waarop gebouwd wordt is in handen van
projectontwikkelaars. Kijk maar naar de borden langs de wegen en de artikelen in
de krant. Er is door een nieuwe wet een kentering gekomen in die zin dat
gemeenten een voorkeursrecht kunnen uitspreken over aan te kopen bouwgrond. Dat
gemeenten 300 tot 400 euro zouden vragen slaat nergens op. Een
praktijkvoorbeeld: in een bepaald dorp kostte de bouwgrond in eigendom van de
gemeente voor de uiteindelijke kopers 175 euro per m². In een ander dorp,
behorend tot dezelfde gemeente, kostte de bouwgrond, die in bezit was van een
projectontwikkelaar, voor de uiteindelijke koper maar liefst 320 euro per m².
Dat huiseigenaren hun huis laten verbouwen klopt natuurlijk wel. Maar de meesten
deden dat van de overwaarde van hun huis waarvoor een hypotheek werd gesloten en
waarvan de rente tot voor kort aftrekbaar was. Die rente was ook aftrekbaar als
de huiseigenaar een boot kocht of een huisje in Frankrijk of een nieuwe auto.
Maar huurders die geld zouden lenen voor een verbouwing en dus rente moeten
betalen, kunnen die rente niet aftrekken.
Van de Weygaert stelt terecht dat de hypotheekrenteaftrek bedoeld is voor het
stimuleren van het eigen woningbezit.
De waarde van een huis wordt niet alleen bepaald door vraag en aanbod maar voor
het grootste deel door de hoogte van de rente. Is die hoog dan dalen de
huizenprijzen vanzelf omdat niemand die hoge prijzen op kan brengen. De rente
was al een groot aantal jaren laag en daalde zelfs nog steeds. En daarom stegen
de huizenprijzen waar de verkopende partijen nogal voordeel van hebben gehad
zonder dat zij over die winst enige vorm van belasting hoefden te betalen.
Bij het aantreden van het kabinet-Balkenende werd gesproken over afschaffing van
het eigenaarsdeel van de WOZ. Als dat er ooit doorkomt èn de regering wil
compensatie door bijvoorbeeld het eigenaarsgedeelte zwaarder te belasten dan
geldt dat ook voor de huurders. En ook kinderen van huurders betalen een heffing
over hun erfenis, dat is niet alleen voorbehouden aan kinderen van
huiseigenaren.
Van de Weygaert wil ons doen geloven dat huurders de werkelijke profiteurs zijn.
In het bovenstaande heb ik laten zien dat huurders net zo goed redenen tot
klagen hebben. Als lasten stijgen die te maken hebben met woningen, stijgen ze
voor eigenaren maar net zo goed voor huurders.
Ik snap wel dat huiseigenaren niet zitten te wachten op beperking van de
renteaftrek, net zo goed als ik begrijp dat huurders er niet op zitten te
wachten dat hun huur wordt geliberaliseerd. Niemand vindt het leuk als zijn
woonlasten stijgen.
Tot slot: huren is over een mensenleven nominaal altijd duurder dan kopen. Huur
loopt tot beëindiging van het huurcontract. Hypotheken zijn meestal na dertig
jaar afgelost.
Nico de Jong is lezer van De Gelderlander te Varik.