Opinie 12-03-2005
Huurder is niet beter af dan huiseigenaar

Huurders worden door de overheid niet bevoordeeld ten opzichte van huiseigenaren. Als lasten stijgen, geldt dat voor beide groepen, meent Nico de Jong.

Afgelopen zaterdag schreef Leon van de Weygaert op deze pagina onder de kop 'Huiseigenaar is geen profiteur maar melkkoe' dat de overheid huiseigenaren uitmelkt. Hij stelde dat het tijd wordt dat de overheid meer voor huiseigenaren gaat doen.

In zijn betoog vallen wel een paar gaten te schieten. Zo stelt hij dat huurders geen eigenaarsdeel van de OZB hoeven te betalen. Dat is niet juist. Ook verhuurders krijgen een aanslag voor de WOZ-waarde. Die berekenen zij gewoon door in de huur. Dat geldt ook voor polderlasten, verzekeringspremies, rioolrechten, het onderhoud, de beheerskosten (de kosten van de verhuurder) enz. Bovendien zit in de huurprijs ook de betaalde BTW bij de bouw. En een verhoging van de WOZ betekent ook voor huurders een lastenverzwaring. Overdrachtsbelasting wordt niet door de eigenaar van een huis betaald maar door de koper.

En de stelling dat alleen huiseigenaren een emotionele binding met hun woning hebben gaat niet op. Ook huurders zijn verbonden met hun huis, getuige het feit dat het overgrote deel er goed voor zorgt en er allerlei verbeteringen in aanbrengt. Dit tot grote tevredenheid van de verhuurders, mede omdat tot aan de wijziging van de Huurwet in 2003 verhuurders geen enkele vergoeding voor die verbeteringen hoefden te geven bij het verlaten van het huis. Dit in tegenstelling tot eigenaren die verbeteringen uitbetaald zien bij verkoop.

In ieder geval in één opzicht wordt de huiseigenaar bevoordeeld. Hij kan de betaalde rente voor de hypotheek van zijn inkomen aftrekken en profiteren van de progressieve belastingheffing. Dat wil zeggen: des te hoger het inkomen des te groter de teruggave. Terwijl de huurder de betaalde rente van de hypotheek waar zijn huis mee gebouwd is niet kan aftrekken en dus altijd financieel in het nadeel is.

De gedebiteerde stelling dat huiseigenaren mee moeten betalen aan de huren is net zo'n onzin als de uitspraken van verhuurders dat de huur omhoog moet omdat zij geld moeten hebben om huizen te kunnen bouwen. Nee, de verkopende partij hanteren het dit argument om de prijs hoog te kunnen houden en de verhuurders gebruiken het argument om de huur te kunnen verhogen. In ieder geval heb ik nog nooit enig concreet bewijs van die stellingen gezien.

Ook Van de Weygaerts stelling dat gemeenten de grondprijzen omhoog krikken klopt niet. Immers, de meeste grond waarop gebouwd wordt is in handen van projectontwikkelaars. Kijk maar naar de borden langs de wegen en de artikelen in de krant. Er is door een nieuwe wet een kentering gekomen in die zin dat gemeenten een voorkeursrecht kunnen uitspreken over aan te kopen bouwgrond. Dat gemeenten 300 tot 400 euro zouden vragen slaat nergens op. Een praktijkvoorbeeld: in een bepaald dorp kostte de bouwgrond in eigendom van de gemeente voor de uiteindelijke kopers 175 euro per m². In een ander dorp, behorend tot dezelfde gemeente, kostte de bouwgrond, die in bezit was van een projectontwikkelaar, voor de uiteindelijke koper maar liefst 320 euro per m².

Dat huiseigenaren hun huis laten verbouwen klopt natuurlijk wel. Maar de meesten deden dat van de overwaarde van hun huis waarvoor een hypotheek werd gesloten en waarvan de rente tot voor kort aftrekbaar was. Die rente was ook aftrekbaar als de huiseigenaar een boot kocht of een huisje in Frankrijk of een nieuwe auto. Maar huurders die geld zouden lenen voor een verbouwing en dus rente moeten betalen, kunnen die rente niet aftrekken.

Van de Weygaert stelt terecht dat de hypotheekrenteaftrek bedoeld is voor het stimuleren van het eigen woningbezit.

De waarde van een huis wordt niet alleen bepaald door vraag en aanbod maar voor het grootste deel door de hoogte van de rente. Is die hoog dan dalen de huizenprijzen vanzelf omdat niemand die hoge prijzen op kan brengen. De rente was al een groot aantal jaren laag en daalde zelfs nog steeds. En daarom stegen de huizenprijzen waar de verkopende partijen nogal voordeel van hebben gehad zonder dat zij over die winst enige vorm van belasting hoefden te betalen.

Bij het aantreden van het kabinet-Balkenende werd gesproken over afschaffing van het eigenaarsdeel van de WOZ. Als dat er ooit doorkomt èn de regering wil compensatie door bijvoorbeeld het eigenaarsgedeelte zwaarder te belasten dan geldt dat ook voor de huurders. En ook kinderen van huurders betalen een heffing over hun erfenis, dat is niet alleen voorbehouden aan kinderen van huiseigenaren.

Van de Weygaert wil ons doen geloven dat huurders de werkelijke profiteurs zijn. In het bovenstaande heb ik laten zien dat huurders net zo goed redenen tot klagen hebben. Als lasten stijgen die te maken hebben met woningen, stijgen ze voor eigenaren maar net zo goed voor huurders.

Ik snap wel dat huiseigenaren niet zitten te wachten op beperking van de renteaftrek, net zo goed als ik begrijp dat huurders er niet op zitten te wachten dat hun huur wordt geliberaliseerd. Niemand vindt het leuk als zijn woonlasten stijgen.

Tot slot: huren is over een mensenleven nominaal altijd duurder dan kopen. Huur loopt tot beëindiging van het huurcontract. Hypotheken zijn meestal na dertig jaar afgelost.

Nico de Jong is lezer van De Gelderlander te Varik.